Welke “gezondheidswebsites” liegen zonder blikken of blozen?

Er is nogal wat “gezondheidsinformatie” te vinden op het internet. Iedereen, diploma of geen diploma, kan een verhaaltje schrijven en publiceren. Net zoals ik hier nu doe. Maar hoe kun je als leek nu zien of een website nu werkelijk serieuze, goede informatie verstrekt? Hieronder vind je een aantal punten om alert op te zijn:

1.) Kijk naar het taalgebruik. Ontdek je véél taalfouten en/of onsamenhangende zinnen? Dan is het hoogstwaarschijnlijk door de vertaalmachine gehaald en heeft degene die het publiceert blijkbaar geen moeite gedaan om de spellingcontrole in het tekstverwerkingsprogramma aan te zetten, wat toch slechts een kleine moeite is. Als dát voor degene die publiceert al te veel moeite blijkt te zijn, kan je maar beter op je hoede zijn. Waarschijnlijk heeft hij/zij ook geen moeite gedaan om het één en ander te verifiëren.

2.) Zie je herhaaldelijk één of meer van de volgende termen voorbijkomen, wees dan op je hoede: “de media”, “bewust”, “big pharma”, “de overheid”, “de waarheid”, “leugens”,  “kritisch”, “sceptisch”, “de medische industrie”, “open minded”, “eye opener”.

Herhaaldelijk (een combinatie van) termen gebruiken als “de media”, “big pharma” en “de overheid” wijst erop dat de schrijver het niet snapt, of er geen moeite voor wil doen e.e.a. objectief uit te zoeken; hij veegt het dan snel onder één van die noemers. Lekker makkelijk… Overigens is het een drogreden; een vals argument.

3.) Het ontbreken van een deugdelijke bronvermelding: er wordt van alles geclaimd, maar een deugdelijke bron wordt niet genoemd.

4.) Verwijzingen naar uiterst discutabele “bronnen”. Vaak worden artikelen van Dr. Mercola aangehaald. Deze man is niet eens een arts! Deze osteopaat (=alternatief circuit) is rijk geworden met zijn verhaaltjes; als je het voor elkaar krijgt dat mensen je gaan geloven, dan kan je goed geld verdienen! Maar zelfs al zou “dr.” Mercola wél een arts zijn, dan moet je oppassen voor de autoriteitsdrogreden. Een autoriteitsdrogreden is wanneer een verhaal dat van een autoriteit komt (zoals een arts) blindelings geloofd wordt omdat het een arts is. Alsof artsen geen fouten maken… (of geld willen verdienen met verhaaltjes en boeken).

5.) Er wordt vaak een beroep gedaan op aantallen (kwantiteit): argumentum ad populum. Deze drogreden wordt veel gebruikt op de facebookpagina van leefbewust. Het komt er geregeld voor dat iemand een valide bron noemt waaruit blijkt dat leefbewust het fout heeft. Leefbewust antwoord dan vaak als volgt: “…maar er zijn net zoveel (of méér) links te vinden die het tegenovergestelde laten zien”. Wat de schrijvers van het blog doen, is de lezer via een drogreden misleiden: ze gaan de strijd aan door met kwantiteit te komen in plaats van kwaliteit. Je kunt immers een foutieve bron 1 miljoen keer kopiëren, plakken, tweeten en delen maar het wordt er kwalitatief niet beter van…

6.) Het is niet altijd even makkelijk om uit te vinden waar een gezondheidsblog de fout in gaat of op welk punt je de misleiding kan tackelen. Wie echter moeite doet om zich te verdiepen in de vele soorten drogredenen die op zulke sites gebruikt wordt zal al snel leren de artikelen van zulke sites met een korreltje zeezout te nemen. Als je dan begrijpt hoe krom er eigenlijk wordt geredeneerd ga je ook de komische kant er van inzien.

7.) Correlatie verwarren met causatie. Als je correlatie verwart met causatie, kun je rare dingen tegen komen. Zoals de grafiek hieronder, die laat zien dat er een verband is tussen de consumptie van biologische voeding en autisme:

biologische voeding oorzaak autisme
Biologische voeding de oorzaak van autisme? Ho ho, niet zo snel…

Op dezelfde manier als in de grafiek hierboven worden ook vaccinaties in verband gebracht met autisme, maar let op: een oorzakelijk verband is anno 2015 niet aangetoond. Er is enkel een correlatie. Niets méér en niets minder dan dat. Deze veel gemaakte denkfout kennen we ook als cum hoc, ergo propter hoc.

8.) Ook het verwijzen naar wetenschappelijk onderzoek waarvan de bewijskracht helemaal niet zo groot is, is iets om in de gaten te houden. Ach, wie herkent niet: in de reageerbuis kun je van alles testen, maar mensen zijn geen reageerbuizen (en ook geen muizen). Het komt echter ook voor dat ze enkel de wetenschappelijke onderzoeken presenteren die hun standpunt bevestigen en tegelijkertijd moedwillig de onderzoeken die het tegendeel bewijzen, weglaten.

Vrijheid van spreken
Vrijheid van meningsuiting, ook op ‘gezondheidsblogs’?

Is er nu méér, of juist mínder kanker?

Er zijn nogal wat berichten op het internet (inclusief social media zoals facebook) te vinden over de zogenaamde explosieve stijging betreft het aantal gevallen van kanker (incidentie). Wat is daar nu van waar? Er worden werkelijk hele lappen tekst geschreven (gekopiëerd?) waar het ene valse argument de andere opvolgt. En wellicht weet je inmiddels wel dat drogredenen lekker logisch klinken, maar dat dat in werkelijkheid niet zijn.

Kankerincidentie en -recidive
Op de website van Leefbewust staat een artikel over de toename betreft incidentie van kanker. Er wordt op die site door de auteur geen onderscheid gemaakt tussen incidentie en recidive; hij schaart voor het gemak (want dat leest dan zo lekker…) de recidiefgevallen (gevallen waarbij de kanker terugkeert) ook onder “incidentie”. Dat is een valse berekening. Overigens vind ik dat iemand zich best mag schamen als hij of zij zulke berichten durft te publiceren…

geloof in je eigen gelijk
Het is vaak wel komisch te zien hoe mensen van hun eigen gelijk overtuigd zijn

Absoluut en relatief
Ter vergelijking: is er in Duitsland méér of mínder kanker dan in Nederland? Natúúrlijk is er in absolute zin meer kanker in Duitsland dan in Nederland; Duitsland telt immers ruim 80 miljoen inwoners terwijl Nederland er ‘slechts’ 17 miljoen telt. Ik vermoed dat de meeste mensen nog wel begrijpen dat als de populatie Duitsers verdubbelt, dat dan ook het aantal kankergevallen (in absolute zin) verdubbelt. Waarom is het dan toch voor velen zo moeilijk te onderkennen dat wanneer de populatie 65plussers groeit (van vergrijzing hebben de meesten toch wel gehoord?), en als bekend is dat kanker in die groep veel vaker voorkomt, dat dan ook het aantal kankergevallen (in absolute zin) toeneemt? Waarom willen gezondheidsblogjes dit soort informatie verdraaien en de lezers bedriegen dat er in relatieve zin zo veel meer kanker voorkomt? Waarom zo’n leugen??

We worden ouder en maken meer (ziektes) mee…
Als je gelijk de eerste keer aan kanker sterft, kun je het geen tweede keer meer krijgen. Als je bij je eerste hartkwaal direct sterft, kun je geen andere aandoeningen zoals kanker krijgen. Des te meer ziektes de bevolking overleeft, des te meer ziektes zullen ze krijgen. Vijfentwintig jaar geleden ging je eerder dood aan een hartkwaal en kon je (de gemiddelde bevolking) door het sterven geen andere aandoeningen zoals kanker meer krijgen. Kanker kwam mede daardoor destijds minder vaak voor.

Honderdvijftig jaar geleden ging je eerder dood aan een infectieziekte en stierven er daardoor minder mensen aan hartkwalen; ze werden immers niet oud genoeg om hartziekten, laat staan kanker, te ontwikkelen (gemiddeld genomen, statistisch gezien).

Aandoeningen komen over het algemeen vaker voor bij 45-plussers. Wanneer zouden er meer ziekten zijn: als mensen van hun 45e tot hun 65e leven OF wanneer mensen van hun 45e tot hun 85e leven? Juist! Natuurlijk zijn er meer ziekten in het laatste geval en dat verklaart ook de toename in absolute zin. Wij (de bevolking) worden immers steeds ouder.

Kanker bestaat al miljarden jaren
Onderzoek heeft uitgewezen dat kanker ook al bij dinosauriërs voorkwam. Bij herbivoren nog wel; de vegetarische dinosaurus om het maar even makkelijk uit te drukken. Dat kanker een “westerse ziekte” zou zijn is ook zo’n term die maar al te vaak en te makkelijk gekopiëerd wordt…

Kankerincidentie neemt echter wel iets toe…
De incidentiecijfers laten echter wel een kleine stijging zien. Als we echter kijken naar de risicofactoren voor het krijgen van kanker, zoals bijvoorbeeld het eten van rood vlees, roken en drinken dan zie je dat er wel een oorzaak is voor de stijging. Blijkbaar neemt ‘de bevolking’ het niet zo nauw; het heeft dus niets te maken met complottheorieën en “big pharma” die jou voor de gek zou houden. De cijfers laten juist duidelijk zien dat ‘de bevolking’ zichzelf voor de gek houdt.

 

Chemotherapie werkt in 97% van de gevallen niet?

Het is een al wat ouder gerucht dat chemotherapie in 97% van de gevallen niet zou werken. Ook dit is weer het werk van bloggers die maar van alles kopiëren-en-plakken, zonder er moeite voor te doen het een en ander zelf, onbevooroordeeld te onderzoeken. Het bericht komt oorspronkelijk van Dr. Peter Glidden; voor veel bloggers een groen licht om maar klakkeloos te kopiëren-en-plakken. Het is immers een “dr.” dus dan zal het wel waar zijn…

Fout.

De studie waar het om draait (zie bronvermelding onderaan) gaat niet over alle kankersoorten. Chemotherapie slaat doorgaans erg goed aan bij leukemiepatiënten en in dit onderzoek is leukemie niet eens meegenomen (!). De uitkomst van de studie was als volgt: “the final results show that the overall contribution of curative and adjuvant cytotoxic chemotherapy to 5-year survival in adults was estimated to be 2.3% in Australia and 2.1% in the USA.”

Nu is het de kunst begrijpend te gaan lezen! Betreft de selectie van kankersoorten uit deze hierbovengenoemde studie (dus niet alle kankersoorten!), voegde chemotherapie weinig (2,1% en 2,3%) toe als curatieve en aanvullende therapie. Dat betekent dus niet dat de overige 97% personen zijn overleden. Het betekent ook niet dat chemotherapie dan voor 97% niet werkzaam zou zijn!

Nogmaals, omdat Dr. Peter Glidden van alles roept en 5 miljoen bloggers dat bericht vervolgens tweeten, delen, kopiëren en plakken, moet je het nog niet gaan geloven… In slechts 130 seconden leren waarom niet (en dus een stuk slimmer worden)? Kijk de video hieronder!

 

Goed lezen, en verder onderzoeken dan je neus lang is, is tegenwoordig ook een kunst…

je moet wel het HELE verhaal lezen
Zo doen gezondheidsblogjes dat: belangrijke delen weglaten

Bronvermelding: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15630849

Wat voor melk geldt, geldt ook voor rauwe melk?

Jawel, ik vond een inkoppertje: even snel commentaar op het artikel van leefbewust over rauwe melk. De auteur van dat verhaaltje gebruikt een kop voor het artikel waaruit je zou opmaken dat hij op de proppen komt met drogredenen om geen rauwe melk te drinken. Vervolgens voert hij twee vaak gebruikte argumenten aan die mensen aanvoeren om geen melk te drinken. Dat gaat dus over melk in het algemeen, en niet specifiek over rauwe melk.

niemand is perfect. Ik ben Niemand
    Niemand is perfect. Ik ben niemand.

Is het waar dat 75% van de artsen zelf chemo zouden weigeren?

Je staat soms verbaasd over het gemak waarmee zogenaamde gezondheidsblogs claims en andere onderzoekjes blindelings kopiëren-en-plakken van andere websites om enkel maar “content” op hun blog te krijgen, zonder er zelf goed onderzoek naar te doen. In dit geval gaat het om de claim dat 75% van de artsen ALLE beschikbare soorten chemotherapie zouden weigeren als ze zelf kanker zouden hebben. Je vindt deze claims onder andere op de blogs van voedingisgezondheid.nl en leefbewust.

Waar komt deze claim vandaan?
In de tachtiger jaren werd er een nieuwe stof (Cisplatine) geïntroduceerd als chemotherapie. Er werd destijds aan een handjevol betrokken artsen gevraagd een vragenlijst in te vullen met de vraag of zij dit middel zouden inzetten als chemotherapie. Nu mankeerde er ook nog van alles aan de manier waarop die vragenlijst was samengesteld (lees de opzet van deze vragenlijst hieronder), maar de bottomline is dat op die specifieke vraag over de nieuwe stof “Cisplatine”, door 75% van de betrokken artsen “nee” is geantwoord. Maar zelfs als deze vragenlijst wél goed in elkaar zat dan is het nu, ruim 30 jaar later, niet bepaald representatief meer…

De opzet van de vragenlijst
In de vragenlijst werd eerst een situatie geschetst. De situatie zou zijn dat je een bepaalde vorm van ongeneeslijke longkanker had. De vraag was of je dan deze nieuw geïntroduceerde stof Cisplatine zou gebruiken als chemo. Nu krijgt de uitkomst van die vragenlijst ineens een heel andere wending dan die pseudowetenschappers willen doen geloven…

Recentere vragenlijst van 1991 vertelt heel iets anders
Wat deze gezondheidsblogjes ‘vergeten’ te melden is dat er in 1991 opnieuw een onderzoek is gedaan onder artsen. Ditmaal werd door 98% van de artsen positief geantwoord. Je ziet de uitkomst van dat onderzoek echter nooit op dit type gezondheidswebsites terug omdat dit verhaal niet in lijn is met wat zij proberen te verkopen: onzin. Cherry-picking noemen we dat.

Zo gaan dingen een eigen leven leiden!
Het is laakbaar dat er mensen zijn die de uitkomst van deze specifieke vragenlijst vervolgens vertalen naar “75% van de artsen weigert zelf ALLE chemo” want dat is dus aantoonbaar een regelrechte leugen, helemaal als je weet dat er een recenter onderzoek is dat heel iets anders laat zien. Vervolgens schieten de gezondheidsblogjes als paddenstoelen uit de grond om het artikel te kopieëren en onder hun volgers te verspreiden…

bangmakerij
Bangmakerij op het internet…

bronvermelding:
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1977523/pdf/brjcancer00072-0193.pdf
http://www.cancernetwork.com/articles/would-oncologists-want-chemotherapy-if-they-had-non-small-cell-lung-cancer
https://anaximperator.wordpress.com/2010/05/06/do-75-of-doctors-refuse-chemotherapy-on-themselves/

Vaccinaties tegen mazelen: doen of laten?

Op het blog van leefbewust.nu kwamen we een artikel tegen over het vaccineren tegen mazelen. Het is een nogal warrig artikel waarbij de lezers via een autoriteitsdrogreden op het verkeerde been worden gezet. Die “autoriteit” (Dr. Larry Palevsky) maakt de fout geen onderscheid te maken tussen correlatie en hetgeen een oorzakelijk verband heeft (causatie).

Er ontstond een discussie die (hoe kan het ook anders) al weer is verwijderd…
Het volgende werd als tegenreactie op de inhoud van het artikel van Leefbewust geschreven:

Je schrijft dat er geen CAUSATIE is v.w.b. sterfte en mazelen (“niemand overleden aan mazelen”). Vervolgens kom je met cijfers over CORRELATIE m.b.t. tot sterfte en het mazelenvaccin.

Je vergelijkt de cijfers van “doden door mazelen” met “doden door het vaccin tegen mazelen” PLUS je maakt géén onderscheid betreft CORRELATIE en CAUSATIE.

Dat artikel van Dr. Larry Palevsky is verre van overtuigend JUIST OMDAT het niet wetenschappelijk onderbouwd is!

“The highest form of ignorance is when you reject something you don’t know anything about” (Een mooie eye-opener voor objectieve, open-minded personen wanneer zij anderen telkens wéér horen zeggen dat het “de media of de medische industrie is”).

Voor wie het nog steeds niet begrijpt (lees: wie nog steeds onnodig bang is): verdiep je eens in het verschil tussen correlatie en causatie.

De beheerders van het blog reageerden als volgt:

Juist door de verdieping hierin zijn er ontzettend veel mensen tot de conclusie gekomen dat vaccinaties niet bijdragen aan het terug dringen van ziekten. Dit heeft te maken gehad met betere hygiëne, betere sanitaire voorzieningen, beter voedsel etc. Ook de ziekten waar destijds geen vaccin voor is ontwikkeld zijn drastisch verminderd. Om dan vervolgens de daling toe te schrijven aan vaccinaties spreek je dus van een CORRELATIE en geen CAUSATIE.

Inderdaad, goed om je hier in te verdiepen!

“The highest form of ignorance is when you reject something you don’t know anything about” Klopt helemaal, hier een verdieping in de tegenwoordig ‘heilige’ wetenschap:

http://authoritynutrition.com/tom-naughton-bad-science/

Waarop de drogreden ook direct weer werd gepareerd:

De eerste alinea van je reactie bevat al gelijk een drogreden (argumentum ad populum) die niet eens exact benoemd wordt en om die reden ook niet onderbouwd wordt…

In dit artikel misleid je de lezers door te schrijven dat [de Amerikaanse overheid cijfers heeft vrij gegeven], terwijl die cijfers juist van een non-profit, NIET-overheidsorganisatie komen (en waarvan zoals gezegd, geen causaal verband is aan te tonen). Je geeft dus geen feitelijke informatie.

Onderstaande punten zijn wél feiten (bron: Wereld Gezondheidsorganisatie, laatste update februari 2015)

1. Mazelen is één van de belangrijkste doodsoorzaken onder jonge kinderen, terwijl er een veilig- en kosteneffectief vaccin verkrijgbaar is.
2. In 2013 waren er wereldwijd 145.700 sterfgevallen door mazelen – ongeveer 400 doden per dag of 16 doden per uur.
3. Vaccinatie tegen mazelen resulteerde in een daling van 75 % v.d. sterfgevallen tussen 2000 en 2013 wereldwijd.
4. In 2013 kregen ongeveer 84 % van de kinderen in de wereld één mazelenvaccin in hun eerste levensjaar – 73% méér dan in 2000.
5. In de periode 2000-2013 is door het mazelenvaccin een geschatte 15,6 miljoen sterfgevallen voorkomen. Dit maakt dat het mazelenvaccin tot de beste behoort in de volksgezondheid.

Een ander mogelijk gevolg van het krijgen van mazelen is dat je kind blind kan worden (het is zelfs de grootste oorzaak waardóór kinderen blind worden!). http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14998696

De merkwaardige wijze waarop jullie met cijfertjes proberen te goochelen en mensen misleiden heeft de “Newsweek” gehaald! http://www.newsweek.com/look-anti-vaxxers-monstrously-bad-measles-math-304078

(Na het plaatsen van het laatste commentaar werd de facebookdiscussie direct verwijderd van hun blog…)

Kijk, op de inhoud hebben ze niet zo veel in te brengen dus gaan ze over op het aanvoeren van drogredenen. Dan krijg je vrijwel altijd vage termen te lezen zoals “ontzettend veel mensen…”.
De meeste mensen slikken zoiets voor zoete koek. Wanneer dat niet gebeurt, wordt de discussie snel verwijderd…

argumentum ad populum
“ontzettend veel mensen vinden dat…”

Medicijnen zijn doodsoorzaak nummer 1?

correlatie / causatie
Jawel, we vonden weer een onzinnig artikel op leefbewust.nu. Dit keer wordt er geclaimd dat medicijnen doodsoorzaak nummer één zijn.

Wel, het is voor veel mensen nog altijd lastig om een onderscheid te maken tussen “correlatie” en “causatie”. Het is bijna zeker weten zo dat een groot deel van die overledenen, medicijnen gebruikten toen ze stierven. Ze zijn dan MET medicijnen gestorven (correlatie) en niet DOOR medicijnen (causatie). Sterfte door medicijnen komt niet eens in de top 10 voor. De juiste cijfers zijn eenvoudig bij de website van het CDC te vinden. Er zijn echter mensen die niet weten (of willen weten) wat het CDC doet en deze instelling daarom uit gemakzucht maar onder “overheden” scharen (dat doen pseudowetenschappers bijna altijd als zij niet snappen waarom er onderzoeken opduiken die tegen hun fundamentalistische geloof in gaan; dan is het gewoon “de overheid”, “big pharma” of  “de media”…). Dat is makkelijker dan er moeite voor doen en logisch na te denken hoe het nu echt zit EN het is leuker om mensen onnodig bang te maken.

bron: http://www.cdc.gov/nchs/fastats/leading-causes-of-death.htm

Een beetje slimmer worden in slechts 82 seconden? Kijk dan de video hieronder…