Welke “gezondheidswebsites” liegen zonder blikken of blozen?

Er is nogal wat “gezondheidsinformatie” te vinden op het internet. Iedereen, diploma of geen diploma, kan een verhaaltje schrijven en publiceren. Net zoals ik hier nu doe. Maar hoe kun je als leek nu zien of een website nu werkelijk serieuze, goede informatie verstrekt? Hieronder vind je een aantal punten om alert op te zijn:

1.) Kijk naar het taalgebruik. Ontdek je véél taalfouten en/of onsamenhangende zinnen? Dan is het hoogstwaarschijnlijk door de vertaalmachine gehaald en heeft degene die het publiceert blijkbaar geen moeite gedaan om de spellingcontrole in het tekstverwerkingsprogramma aan te zetten, wat toch slechts een kleine moeite is. Als dát voor degene die publiceert al te veel moeite blijkt te zijn, kan je maar beter op je hoede zijn. Waarschijnlijk heeft hij/zij ook geen moeite gedaan om het één en ander te verifiëren.

2.) Zie je herhaaldelijk één of meer van de volgende termen voorbijkomen, wees dan op je hoede: “de media”, “bewust”, “big pharma”, “de overheid”, “de waarheid”, “leugens”,  “kritisch”, “sceptisch”, “de medische industrie”, “open minded”, “eye opener”.

Herhaaldelijk (een combinatie van) termen gebruiken als “de media”, “big pharma” en “de overheid” wijst erop dat de schrijver het niet snapt, of er geen moeite voor wil doen e.e.a. objectief uit te zoeken; hij veegt het dan snel onder één van die noemers. Lekker makkelijk… Overigens is het een drogreden; een vals argument.

3.) Het ontbreken van een deugdelijke bronvermelding: er wordt van alles geclaimd, maar een deugdelijke bron wordt niet genoemd.

4.) Verwijzingen naar uiterst discutabele “bronnen”. Vaak worden artikelen van Dr. Mercola aangehaald. Deze man is niet eens een arts! Deze osteopaat (=alternatief circuit) is rijk geworden met zijn verhaaltjes; als je het voor elkaar krijgt dat mensen je gaan geloven, dan kan je goed geld verdienen! Maar zelfs al zou “dr.” Mercola wél een arts zijn, dan moet je oppassen voor de autoriteitsdrogreden. Een autoriteitsdrogreden is wanneer een verhaal dat van een autoriteit komt (zoals een arts) blindelings geloofd wordt omdat het een arts is. Alsof artsen geen fouten maken… (of geld willen verdienen met verhaaltjes en boeken).

5.) Er wordt vaak een beroep gedaan op aantallen (kwantiteit): argumentum ad populum. Deze drogreden wordt veel gebruikt op de facebookpagina van leefbewust. Het komt er geregeld voor dat iemand een valide bron noemt waaruit blijkt dat leefbewust het fout heeft. Leefbewust antwoord dan vaak als volgt: “…maar er zijn net zoveel (of méér) links te vinden die het tegenovergestelde laten zien”. Wat de schrijvers van het blog doen, is de lezer via een drogreden misleiden: ze gaan de strijd aan door met kwantiteit te komen in plaats van kwaliteit. Je kunt immers een foutieve bron 1 miljoen keer kopiëren, plakken, tweeten en delen maar het wordt er kwalitatief niet beter van…

6.) Het is niet altijd even makkelijk om uit te vinden waar een gezondheidsblog de fout in gaat of op welk punt je de misleiding kan tackelen. Wie echter moeite doet om zich te verdiepen in de vele soorten drogredenen die op zulke sites gebruikt wordt zal al snel leren de artikelen van zulke sites met een korreltje zeezout te nemen. Als je dan begrijpt hoe krom er eigenlijk wordt geredeneerd ga je ook de komische kant er van inzien.

7.) Correlatie verwarren met causatie. Als je correlatie verwart met causatie, kun je rare dingen tegen komen. Zoals de grafiek hieronder, die laat zien dat er een verband is tussen de consumptie van biologische voeding en autisme:

biologische voeding oorzaak autisme
Biologische voeding de oorzaak van autisme? Ho ho, niet zo snel… En het onderscheid tussen correlatie en causatie kennen ze op leefbewust.nu ook héél goed… (niet dus).

Op dezelfde manier als in de grafiek hierboven worden ook vaccinaties in verband gebracht met autisme, maar let op: een oorzakelijk verband is anno 2015 niet aangetoond. Er is enkel een correlatie. Niets méér en niets minder dan dat. Deze veel gemaakte denkfout kennen we ook als cum hoc, ergo propter hoc.

8.) Ook het verwijzen naar wetenschappelijk onderzoek waarvan de bewijskracht helemaal niet zo groot is, is iets om in de gaten te houden. Ach, wie herkent niet: in de reageerbuis kun je van alles testen, maar mensen zijn geen reageerbuizen (en ook geen muizen). Het komt echter ook voor dat ze enkel de wetenschappelijke onderzoeken presenteren die hun standpunt bevestigen en tegelijkertijd moedwillig de onderzoeken die het tegendeel bewijzen, weglaten.

Vrijheid van spreken
Vrijheid van meningsuiting, ook op ‘gezondheidsblogs’ zoals leefbewust.nu?

Een gedachte over “Welke “gezondheidswebsites” liegen zonder blikken of blozen?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s